Značaj sportske rekreacije

U savremenim uslovima života i rada jedno od najaktuelnijih područja fizičke kulture je područje rekreacije. Rekreacija proizilazi iz potrebe društva da se istraže i naučno prouče specifične veze između rada i ostalih drustvenih pojava kao i odnosa koji utiču na psihosomatski status čovjeka.

Značaj sportske rekreacije je pomoći čovjeku da se kao biološko, a prije svega društveno biće prilagodi na promjene koje nastaju u uslovima života sa jedne strane, i uslovima rada sa druge strane, ukazujući na zahtjeve motivisanosti koji proizilaze iz čovjekovih ličnih potreba i interesa za očuvanje zdravlja, vitalnosti, usporavanje procesa starenja i lično raspoloženje.

Image

Aktivnosti koje čine osnovnu sadržinu slobodnog vremena su: obrazovanje, čitanje, druženje, šetnje, fizičke aktivnosti i drugo. Stoga, možemo reći da je slobodno vrijeme, onaj dio vremena koji, nakon odbitka vremena trajanja navedenih aktivnosti, ostaje na slobodnom raspolaganju čovjeku i može biti iskorišćeno za ličnu organizaciju života i rekreacije.

Zadaci sportske rekreacije su:

  1. Motoričko-funkicionalni koji podrazumijevaju održavanje ili (i) uvećanje osnovnih (baznih) sposobnosti poput: snage, fleksibilnosti, koordinacije, izdržljivosti i gipkosti.
  2. Zdrastveni podrazumijevaju redovnu kontrolu fizičkog stanja, redukcija prekomjerne ishrane, alkohola, duvana.
  3. Psihološko-socijalni zadak znači podizanje nivoa emotivne stabilnosti, kontrola stresa, interakcija u društveni sistem zajednice u kojoj individua privređuje.

Sadržaji sportske rekreacije moraju biti u skladu sa rezultatima dijagnostičkih procedura, zdravstvenog stanja, te motoričkih i funkcionalnih sposobnosti. Sportsko rekreativni sadržaji  moraju biti tako organizovani i realizovani da ostvaruju pozitivne efekte na jačanje međuljudskih odnosa, prijateljstva, poštovanja i uvažavanja drugih, fer plej odnosa, a s druge strane razvijanje samocjenjenja, osjećaja ponosa i optimizma.

U obrazovnom smislu, rekreativni sadržaji služe za usavršavanje već stečenih i sticanje novih motoričkih znanja i vještina (plivanje, vožnja bicikla…)

Bazična obiljležja bilo kog programa rekreacije su: sadržajna struktura modela, vremenska struktura modela i struktura opterećenja.

Sadržajna struktura modela – Čine je elementi: sadržaj aktivnosti (hodanje, trčanje, itd), karakter aktivnosti-motorička struktura aktivnosti (trčanje u vodi, hodanje po pjesku) i složenost motoričke strukture kretanja.

Vremenska struktura modela – određena je vremenskim trajanjem intervala rada i odmora..

Struktura opterećenja – čine je elementi: ekstenzitet-obim aktivnosti (podrazumjeva ukupan zbir rada na treningu, odnosno, ukupnu količinu rada koja može biti izražena u broju vježbanja ili treninga, treninga, u ukupnim brojčanim jedinicama-ukupan broj ponavljanja određenih vremenskih, dužinskih ili težinskih jedinica, kao i u pojedinačnim vremenskim jedinicama-minuti, sati, u dužinskim jedinicama-metri, kilometri, težinskim jedinicama-kilogrami, tone i sličnim parametrima), intenzitet (podrazumjeva stepen uloženog napora u trenažnom radu, odnosno jačinu rada, a izražava se parametrima učestalosti, ponavljanje nekog rada u jedinici vremena, količini rada u jedinici vremena, brzini pokreta, procentom vježbanja izvedenih sa relativno velikim opterećenjem, itd.). Struktura opterećenja  varira i prilagođava se u procesu svakog modela individualnim adaptacionim sposobnostima učesnika.

Naravno u savremenim sistemima ništa nije prepušteno slučaju, tako da i u sportskoj rekreaciji postoji sistem rada, tj. strategija razvoja i uključivanja što većeg broja ljudi razne sportske aktivnosti. Prije uključenja u sportske aktivnosti, individua se podvrgava kompletnom ljekarskom pregledu, i shodno nalazu i afinitetima, određuje se plan aktivnosti. Možda se u prvi mah čini da na neki način ograničava osobu, ali dugoročno obezbjeđuje kontinuirani napredak. Vremenom se intenzitet i obim fizičkih aktivnosti, prilagođavaju. Cilj je da se stalnim i sistematskim uključivanjem u rekreaciju, kod čovjeka stvara pozitivna navika za smišljen, organizovan, sadržajan i koristan način korišćenja slobodnog vremena.

Advertisements

Stop nasilju!

Prethodni vikend, prelio je času. Za bilo koji vid nasilja u sportu, sportskim manifestacijama mora postojati nulta tolerancija. Brojni crnogorski mediji su se pozabavili pitanjem nasilja (kad se on već dogodio), ali nijesam mogao čuti konkretne predloge, korake kako bi se uhvatilo u koštac sa istim, sem u ovom časopisu. Nerijetko su participanti u medijima pokazivali prstom ka prethodno održanim izborima i post izbornom kombinatorikom, kao vjerovatnim uzročnikom. Pucanj u prazno, vojnim rječnikom rečeno nastavljajući: daljina loša, pravac koriguj.

Image

Kvalitetni zakonski okviri (na papiru) za prevenciju i sprečavanje nasilja na sportskim manifestacijama

Zakonom o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama jasno je definisano kako bi trebalo da se organizuje pojedina manifestacija imajući u vidu stepen bezbjednosti (da li je sportska priredba visokog rizika ili ne). Članom 3. je utvrđena odgovornost za bezbjednost u organiziciji sportske manifestcije:

„Organizator sportske priredbe dužan je da osigura bezbjedno održavanje sportske priredbe i da preduzme mjere kojima se sprječava izbijanje nasilja i nedoličnog ponašanja gledalaca. Ukoliko organizator sportske priredbe procijeni da nije u mogućnosti da osigura bezbjedno održavanje sportske priredbe može zahtijevati uključivanje organa uprave nadležnog za policijske poslove. Kad sportska organizacija angažuje drugo pravno lice ili preduzetnika za organizovanje sportske priredbe ili za obavljanje određenih poslova u organizaciji sportske priredbe, dužna je da vrši nadzor nad sprovođenjem mjera utvrđenih ovim zakonom.“

U nastavku zakona, definisani su termini nasilja i nedoličnog ponašanja učesnika na sportskim priredbama, kao i preventivne mjere  za prevenciju i smanjivanje rizika za izbijanje nereda i nedoličnog ponašanja.

Član. 8, Onemugoćavanje pristupa u sportski objekat i preduzimanje svih mjera da lice kojemu je izrečena mjera zabrane ne prisustvuje određenoj sportskoj  priredbi.

Dopunske pravne norme

Za vrijeme organizovanja sportske manifestacije primjenjuju se i odredbe Zakona o javnim i okupljanjima, Zakona o sportu i Zakona o javnom redu i miru koji dobra solidna podloga  za tretiranje pitanja nasilja.

Centralizacija u cilju efikasnije borbe

Crna Gora, sa ovim brojem stanovnika na ovoj teritoriji, mora imati centralizovan sistem sporta. Šta to znači? Centralizovati sistem donošenja odluka, kako bi se izbjegli incidenti kao onaj od proteklog vikenda i obezbjedila efikasnija koordinacija struktura nadležnih za tretiranje pitanje nasilja i sportskog pokreta.

Dobra evropska praksa za sprovođenje zakonskog okvira i tretiranje bilo kojeg vida nedoličnog ponašanja i nasilja na sportskim priredbama podrazumijeva formiranje Nacionalne komisije za praćenje i sprečavanje nasilja na sportskim priredbamau čijem sklopu supo pravilu: sektor za planiranje, koordiniranje i praćenje stanja bezbjednosti na sportskim priredbama ( na nacionalnom nivou) i sektor za međunarodnu saradnju i praćenje navijačkih grupa. Komisija, shodno pozitivnim primjerima, formira se pri Ministarstvu unutrašnjih poslova. Nije rijetkost da komisija formira bazu podataka, i da se tokom određenih manifestacija licima za koje se pretpostavi da mogu uzrokovati nasilje odredi kućni pritvor.

Formiranjem ove komisije stvara se okvir za institucionalnu i finansijsku podršku od strane međunarodnih multilateralnih organizacija (ne samo sportskih), kao i rad na izmjenama i dopunama Zakona o sprečavanju nasilja i nedoličnog ponašanja na sportskim priredbama. 

Sports for reconciliation/ beyond Balkan region

Weeks ago, I had a great discussion with Tamar Hay-Sagiv who is a director of the sports department at the Peres Center for Peace in Israel about the role of sports in reconciliation.  The Peres Peace Centre has done some great work in this area including women and sports, paralympic sport, sport and peace.

It is always difficult to make generalized comparisons about various conflict ridden areas, but the readers will forgive me if I say that the Balkans and the Middle East have at least two things in common- conflict that is at least in one of its part based on ethnicity and religion and great athletes.

Ms Hay-Sagiv and I agreed that sport can be one vehicle to kick start reconciliation among the warring groups, especially as it targets the youth.  There has a lot of work done by various NGOs in the field of sport for peace and project for reconciliation.

I have organized several similar initiatives in Montenegro where we specifically looked at the role of sports in environmental protection and economic development with youth ages 10-14 (link it), and have discussed the role of sports in reconciliation with a good friend and former UN Ambassador in Montenegro, Alexander Avanessov who is currently a resident representative in Kyrgyztan

Within this context, we specifically discussed a possibility of bringing a group of young Palestinian and Isreali kids to Montenegro for a two week sports education camp together with the peers from Montenegro.  We preliminarily talked about covering several topics including the role of sports in career development, healthy life style, gender equality, minority empowerment and others.  We will be inviting various diplomatic representatives based in Montenegro and NGO colleagues to join in the discussion.

We are aiming for spring 2013 and are currently looking for partners both from the perspective of the educational and financial perspective and we’re super interested to hear about experiences of other organizations that have done similar work. Image