Prevencija korupcije u sportu

Za Savjet Evrope, prioritetna tema je sistem rukovođenja kao odgovor na sve veći broj skandala koji potresaju sportsku i ukupnu javnost.  Osnovni razlog leži u poražavajućim rezultatima analize rada i funkcionisanja 35 vodećih Međunarodnih sportskih organizacija. Istim je ukazano na centralizovan i interesno povezan proces donošenja odluka.

fotka 1

Odsustvo primjene osnovnih demokratskih principa (zastupljenost), javnost u radu i odgovornost, dovelo je u prilično nezavidan položaj one koji čine suštinu sporta- sportiste.  Doping u sportu, namještanje sportskih i korupcija (zloupotreba položaja) su vodeći izazovi  koji ozbiljno ugrožavaju integritet sporta.

Doping u sportu: postojanje sistemskog  dopinga, ozbiljno je narušilo globalni sistem borbe protiv dopinga u sportu. Kao nikad ranije, neophodna je tješnja saradnja odgovornih činilaca, prije svega vođenim Ad hoc komitetom CAHAMA Savjeta Evrope. U tom smislu, potpisan je Memorandum o razumijevanju između svjetske antidoping agencije (WADA) i Savjeta Evrope u cilju postizanja višeg nivoa usklađenosti po pitanju praćenja i sankcionisanja. Takođe, ozbiljan problem predstavlja činjenica da znatan broj Nacionalnih antidoping agencija/komisija (NADO) nije usaglasio svoj rad sa međunarodno obavezujućim standardima u ovoj oblasti. Prethodno, između ostalog, pretpostavlja mehanizme za sprovođenje istražnih radnji, za koje u ovom momentu prethodno pomenute nemaju kako kadrovske tako i organizacione kapacitete. Dalje, sprovođenje disciplinskih postupaka zahtijeva nepristrasnost i nezavisnost od strane sportskih i državnih autoriteta uz puno poštovanje normi koje tretiraju zaštitu ličnih podataka i ukupna ljudska prava propisana Evropskom konvencijom o ljudskim pravima (ECHR). S prethodnim u vezi, pristupiće se izradi preporuka za zemlje članice Savjeta Evrope da obezbijede mehanizam nepristrasnog i nezavisnog disciplinskog postupka.

Namještanje sportskih rezultata: je relativno novi fenomen za pripadnike organa za sprovođenje zakona, pa je iz navedenog znatno otežana koordinisana aktivnost na unutrašnjem i saradnja na međunarodnom planu. Zbog povezanosti sa organizovanim kriminalom i korupcijom, namještanje sportskih rezultata predstavlja ozbiljan izazov očuvanja pravnog poretka, etike i integriteta sportskog pokreta. Po podacima INTERPOL-a, 80% svih uplata se odvija posredstvom nelegalnih priređivača igara na sreću (kladionica) u preko 60 zemalja. Saradnjom Međunarodnog sportskog pokreta i EUROPOL-a u akciji “VETO” otkrivena je mreža od 425 zvaničnika, sportskih radnika i sportista u 15 zemalja sa manipulativnim radnjama u preko 380 fudbalskih mečeva.  No, manipulacije rezultatima nijesu samo eksluzivitet fudbala ili američkih profesionalnih liga, već u posljednje dvije godine suspenzije su doživjeli predstavnici kriketa (Ahmed, 2016), tenisa (Jaukovic, 2015) i bejzbola (Yang, 2016). Takođe, primjetno je da je Međunarodni spotski pokret osposobio sisteme nadgledanja, praćenja i detekcije manipulacija MOK (IBIS), UEFA (BFDS), ITF/ATP/WTA (TIU).  Najdalje je pošao Međunarodni olimpijski komitet koji je izradio i usvojio Kodeks Olimpijskog pokreta za prevenciju manipulacija u sportu (2015).   Radni tim je konstatovao da države članice Savjeta Evrope moraju prihvatiti činjenicu da manipulacije sportskim rezultatima mogu imati ozbiljne posljedice ne samo na sistem sporta, već i na društvo u cjelini.

Korupcija i zloupotreba položaja u sportskom pokretu:  konstatovani su prioriteti u cilju poboljšanja sistema dobrog rukovođenja- uvođenje ograničavanja broja reizbora (mandata) donosioca odluka, depolitizacije sporta, uključivanje sportista i drugih fizičkih lica (poput trenera) u sistemu odlučivanja, podizanja nivoa finansijske odgovornosti i nepristrasnosti disciplinskih/etičkih/arbitražnih mehanizama za rješavanje sporova. Korupcija i zloupotreba položaja je goruće pitanje- povezano je sa percepcijom autonomije sportskog pokreta. U tom smislu, predstavnici javnih vlasti pozvani su da intenzivnije promovišu koncept funkcionalne autonomije, koja se tiče sportsko-specifičnih pravila (lex sportiva). Izvan tog okvira javne vlasti/nadležni međunarodni akter mora djelovati u cilju zaštite osnovnih ljudskih prava i prevencije diskriminacije i korupcije/organizovanog kriminala. Imajući u naprijed izneseno i karakter sporta s jedne i obavezujuće međunarodne norme i standarde (ne samo za oblast sporta)  s druge strane, zaključak Radnog tima je da se pitanja borbe protiv dopinga, nasilja na sportskim manifestacijama, diskriminacije i neetičkog ponašanja, zloupotrebe položaja i korupcije u sistemu sporta, i borbe protiv namještanja sportskih rezultata objedine formiranjem jedne krovne agencije, međuresorskog karaktera.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s